Voorbij de grenzen
L’Atelier de l’Imagier – TinyGallery (Brussel) en de Archives nationales du monde du travail (Roubaix) presenteren een transnationale tentoonstelling die het fenomeen van arbeidsmigratie belicht aan de hand van het weinig bekende verhaal van het industriële avontuur van de Walen in Zweden. Dit verhaal van de mijnbouw- en metaalindustrie voert de bezoeker van de zeventiende eeuw tot vandaag, van Wallonië en het noorden van Frankrijk tot Zweden. Het wordt geïllustreerd met uitzonderlijke beelden van de arbeiderswereld, geput uit het fotografische erfgoed dat in België wordt bewaard, in een meeslepende opstelling die grootformaatfoto’s combineert met digitale projecties.
Wat?
Het vertrekpunt van deze tentoonstelling is het lot van bijna 5.000 Walen die zich in de zeventiende eeuw in Zweden gingen vestigen, van wie de arbeidscontracten zijn teruggevonden.
Deze Walen brachten hun vakkennis en technieken als meester-smeden mee, en droegen zo bij tot de faam van de Zweedse metaalindustrie. Aan de oorsprong van dit avontuur staan de Luikenaars Guillaume de Bèche en Louis de Geer, die in Zweden mijnen, smederijen en fabrieken oprichtten.
Vandaag beroepen duizenden Zweden zich op een Waalse afkomst. De “Valloners”, of “Zweedse Walen”, worden al vier eeuwen beschouwd als de grondleggers van de Zweedse metaalindustrie.
Dit verhaal van het “grote vertrek”, dat de vakkennis en de erfenis van de Waalse migranten uit de zeventiende eeuw in de verf zet, wordt voortgezet met een evocatie van het roemrijke industriële verleden van het negentiende-eeuwse Wallonië, aan de hand van een opmerkelijke selectie foto’s: beelden van fabrieken, machines, werven, en portretten van arbeiders, vrouwen en kinderen aan het werk — waarvan sommige tot de oudste bekende industriële foto’s van Europa behoren.
Hoe?
De tentoonstelling Trans-fer toont deze fotografische collecties in een enscenering die door het Atelier de l’Imagier werd uitgewerkt. Ze geeft een prominente plaats aan foto’s die bewaard worden door verschillende Belgische musea, partners van deze tentoonstelling.
Dankzij onder meer gedigitaliseerde en gerestaureerde glasplaten kunnen bezoekers het industriële epos van Wallonië (her)ontdekken — een gewest dat, laten we niet vergeten, in de negentiende eeuw de tweede industriële mogendheid ter wereld was.
De tentoonstelling toont ook hedendaagse foto’s, zoals die van de nakomelingen van de “Valloners” in Zweden, en digitale creaties op basis van archiefdocumenten. Het is tevens een project mét, vóór en óver de burgers, gecentreerd rond hun geschiedenis en hun vakkennis. Een emotionele vermenging van collecties binnen een multimediale fresco die de bezoeker wil betrekken. Zo worden de archiefbeelden onthullingen van geschiedenis, van indrukken en van gedeelde emoties.
Waar?
De tentoonstelling wordt gepresenteerd in de iconische spinnerij Motte-Bossut, een heus industrieel kasteel gebouwd in het hart van de stad Roubaix (Frankrijk). Deze voormalige industriële site herbergt sinds 1993 de Archives nationales du monde du travail.
Archives nationales du monde du travail
78 boulevard du Général Leclerc
59100 Roubaix
Rond de tentoonstelling…
De tentoonstelling gaat gepaard met een wetenschappelijk, educatief en cultureel programma rond het thema arbeidsmigratie en fotografie.
Rondleidingen doorheen de tentoonstelling
Schoolbezoeken en workshops
Jeugdroman: binnenkort verschijnt, gratis voor scholen, verkrijgbaar aan het onthaal van het ANMT
Virtuele tentoonstelling
Maandelijkse rubrieken
Nachten van het lezen: 23-24 januari 2025, datum nog te bevestigen
Concert van het Odestân Trio: 21 februari 2025
Studiedag: maart 2025, datum nog te bevestigen
En nog meer…
Europese Erfgoeddagen: 20, 21 en 22 september 2024
Rondleiding in het ANMT
Nieuwsbrief van het ANMT: maandelijks
Partners
Bois-du-Luc Mining and Sustainable Development Museum
Photography Museum in Charleroi
Metallurgy and Industry Museum in Liège
The Wallonia-Brussels Federation – General Heritage Service – PEP’s
WBI Wallonia-Brussels International
