Reisfotografie 1880-1930
Tentoonstelling Stereoscopie: een driedimensionale revolutie
Bezoek 7 euro
Deze tentoonstelling dompelt bezoekers onder in de gouden eeuw van de reisfotografie aan de hand van stereoplaten en stereoscopen, en biedt een unieke 3D-ervaring. Ze toont het technologische huzarenstukje en belicht het werk van amateur- en ontdekkingsfotografen, mannen en vrouwen, die landschappen, culturen en historische momenten over de hele wereld hebben vastgelegd.
Collectie Olivier Guyaux, Alain Roch, Laure Winants
VR-video Petermfriess, 3D-anaglief Wout De Ridder
Inventaris: Carole Moncoquet, Delphine d’Elia
Amateur-stereofotografen speelden een cruciale rol in het populariseren en verspreiden van driedimensionale fotografie. Doordat de technologie steeds toegankelijker en betaalbaarder werd, konden veel liefhebbers experimenteren met stereofotografie en hun creaties delen met familie en vrienden, waardoor een breder publiek verre plaatsen kon verkennen vanuit het comfort van hun eigen huis.
Stereoscopie, een techniek die de illusie van diepte creëert vanuit tweedimensionale beelden, berust op het principe van binoculair zicht, bestudeerd door Leonardo da Vinci. In 1838 vond Sir Charles Wheatstone de stereoscoop uit, die gebruikmaakte van twee beelden genomen vanuit licht verschillende hoeken (die het zicht van elk oog nabootsen). Wanneer ze samen worden bekeken, voegen de hersenen ze samen tot één 3D-beeld, waardoor een gevoel van diepte ontstaat.
De opkomst van de fotografie in de 19e eeuw bood het ideale medium voor stereoscopie. Stereoplaten legden twee perspectieven van een scène vast, waardoor het menselijk zicht werd nagebootst. Tegen 1850 was deze techniek uitgegroeid tot een populair fenomeen. De mogelijkheid om foto’s in drie dimensies te bekijken fascineerde het publiek en voedde een bloeiende markt voor stereobeelden. Ontdekkingsreizigers en fotografen namen stereoscopische camera’s mee op hun reizen over de hele wereld, waardoor mensen op een meeslepende en realistische manier verre landen en culturen konden ontdekken. Stereobeelden van monumenten, natuurwonderen en inheemse volkeren waren bijzonder geliefd.
In tegenstelling tot professionele foto’s, die zich richtten op grote expedities of belangrijke gebeurtenissen, legden amateurfotografen scènes uit het dagelijks leven vast. Deze beelden vormen onschatbare historische documenten en bieden een intiemer en persoonlijker beeld van die tijd. Vandaag worden ze gebruikt voor educatieve en culturele doeleinden, als bewaarde momentopname van het leven rond de eeuwwisseling.
Hoewel de populariteit ervan in het begin van de 20e eeuw afnam, legde stereoscopie de basis voor moderne 3D-beeldtechnologieën. Ze heeft verschillende domeinen beïnvloed, waaronder virtual reality, film en geneeskunde, en laat zo een blijvende erfenis na van de innovatie die door Wheatstone en Brewster werd ingezet.
De View-Master: een venster op de wereld. Geïntroduceerd in 1939, boeide de View-Master het publiek lang voordat kleurentelevisie een vast onderdeel van de huiskamer werd. Dit stereoscopische toestel liet gebruikers gekleurde 3D-beelden bekijken aan de hand van schijfjes met dia’s. In een tijd waarin visuele media nog beperkt waren, bood de View-Master een op zichzelf staande meeslepende ervaring, die gebruikers meenam naar verre landschappen, geanimeerde verhalen of educatieve werelden, in levendige kleuren en realistische diepte. Vóór de opkomst van de kleurentelevisie in de jaren 1950 en 1960 was de View-Master een fascinerend venster op de wereld, met zowel een educatieve als een ontspannende functie, en groeide het uit tot een gekoesterd cultureel icoon voor generaties.
coll. Alain Roch
